Aktualizacja  podręcznika  ELEMENTARZ ŻYCIA GOSPODARCZEGO

strony: 45, 50, 76, 80, 81, 89-94, 115, 116, 119, 122, 123, 124, 125, 129, 130, 131

s. 45

Tab. 2. Fragment tabeli kursów NBP z 26 sierpnia 2009 r.

s. 50

Tab. 3. Przedsiębiorcy w Polsce w 2008 r.

s. 76

Tab. 4. Zatrudnienie w Polsce w 2008 r.

s. 80

Ludność według płci i wieku w Polsce w 2008 r.

s. 81

Tab. 5. Ludność Polski w 2008 r.

s. 89-94  cały podrozdział

7.3  Kształcenie zawodowe

   Uczniowie trzeciej klasy gimnazjum muszą dokonać wyboru dalszej drogi życiowej uwzględniającej kształcenie zawodowe w celu uzyskania kwalifikacji zawodowych. Zdecydowana większość absolwentów gimnazjum będzie się uczyć dalej. Możliwości dalszego kształcenia, stworzone przez reformę edukacji, są duże (rys. 14).

? Jakie szkoły są do wyboru po gimnazjum i po liceum? Jaką Ty wybierasz?

   Ci absolwenci gimnazjum, którzy podejmą decyzję o uzyskaniu wykształcenia średniego, mogą się uczyć w trzyletnich liceach ogólnokształcących, liceach profilowanych lub czteroletnich technikach. 
   Liceum ogólnokształcące umożliwia poszerzenie wiedzy ogólnej. Zapewnia ono uczniom średnie wykształcenie i możliwość podjęcia studiów po zdaniu egzaminu maturalnego lub kształcenia na poziomie średnim w wybranym zawodzie. Liceum ogólnokształcące powinny wybrać te osoby, które są zdecydowane podjąć studia oraz te, które na razie nie są zdecydowane co do kierunku kształcenia zawodowego. 
   Uczniowie, którzy wybiorą liceum profilowane, muszą rozważyć, jaki wybrać profil. Wyróżnia się 15 profili: kształtowanie środowiska, mechaniczne techniki wytwarzania, elektrotechniczny, elektroniczny, leśnictwo i technologia drewna, transportowo-spedycyjny, chemiczne badania środowiska, usługowo-gospodarczy, rolniczo-spożywczy, kreowanie ubiorów, ekonomiczno-administracyjny, socjalny, mechatroniczny, zarządzanie informacją, rzemiosło artystyczne i użytkowe w metalu. Uczniowie uczęszczający do liceum profilowanego nie uzyskują kwalifikacji zawodowej. Poza przedmiotami ogólnokształcącymi mają w programie nauczania przedmioty ogólnozawodowe, które ukierunkowują ich zawodowo. Proces kształcenia w liceum profilowanym poza zapewnieniem kształcenia ogólnego, umożliwiającego zdanie egzaminu maturalnego i kontynuowanie kształcenia w szkołach wyższych na równi z absolwentami liceów ogólnokształcących, zapewnia dobre przygotowanie ogólnozawodowe ułatwiające kształcenie zawodowe w różnych zawodach, w krótkich cyklach, w szkołach policealnych lub w systemie pozaszkolnym. Absolwenci mogą także podjąć pracę nie wymagającą specjalistycznych kwalifikacji lub otworzyć własną działalność gospodarczą. Poszczególne profile przygotowują do określonych branż zawodowych, ale nie ma przeszkód, aby kształcenie zawodowe kontynuować w innych branżach.

? Jaki Ty wybierzesz profil i dlaczego?

   Absolwenci gimnazjum, którzy wybiorą technikum, będą kształcili się w zawodach, do których wymagane jest średnie wykształcenie i otrzymują przygotowanie zawodowe do uzyskania kwalifikacji technika po zdaniu egzaminu. 
   Absolwenci liceów ogólnokształcących, liceów profilowanych i techników mogą uzyskać dalsze kwalifikacje zawodowe na poziomie średnim w szkołach policealnych.
   Absolwenci gimnazjum, którzy podjęli decyzje o uzyskaniu kwalifikacji zawodowych, mogą uczyć się w dwuletnich lub trzyletnich zasadniczych szkołach zawodowych, które poza kształceniem ogólnym, kształcą w zawodach szerokoprofilowych na poziomie robotniczym.
   Kształcenie zawodowe obejmuje teoretyczne przygotowanie zawodowe oraz praktyczną naukę zawodu i może odbywać się w dwóch systemach. Pierwszy system - teoretyczne przygotowanie zawodowe i praktyczna nauka zawodu odbywa się w szkole zawodowej - 5 dni w tygodniu. Drugi system - praktyczna nauka zawodu odbywa się u pracodawcy, z którym uczeń zawarł umowę o pracę w celu wyuczenia się zawodu - 3 dni w tygodniu, a teoretyczne przygotowanie zawodowe odbywa się w szkole zawodowej - 2 dni w tygodniu. Praktyczna nauka zawodu u pracodawców ma szczególne znaczenie w zawodach rzemieślniczych. 
   Absolwenci szkół zawodowych mogą dalej się uczyć w dwuletnich liceach uzupełniających w celu uzyskania wykształcenia średniego, co w wielu zawodach jest wymagane przez pracodawców lub trzyletnich technikach uzupełniających.
   Kształcenie zawodowe w szkołach zawodowych na poziomie robotniczym i w szkołach policealnych na poziomie średnim możliwe jest w około 190 zawodach; najpopularniejsze z nich ujęto w tabeli 6 (w podręczniku).
   Absolwenci gimnazjum, którzy nie chcą się dalej uczyć w szkole i mają ukończone co najmniej 16 lat (nie więcej jednak niż 18), mogą zostać zatrudnieni w charakterze pracownika młodocianego na podstawie umowy o pracę, ale tylko w celu przygotowania zawodowego. Przygotowanie zawodowe pracowników młodocianych polega na przyuczeniu do wykonywania określonej pracy w charakterze robotnika i może dotyczyć prac, które nie wymagają odbycia nauki zawodu. Przyuczenie do wykonywania określonej pracy powinno trwać od 3 do 6 miesięcy. Młodociani mogą też dokształcać się teoretycznie, biorąc udział w kursach organizowanych przez różne ośrodki.

Rys. 14. System szkolny po reformie, ze szczególnym uwzględnieniem kształcenia zawodowego

Wykaz profili i branż, do których absolwenci są przygotowywani

s. 115

   Od 2003 roku liczba bezrobotnych w Polsce stale spada (w 2003 r. liczba zarejestrowanych bezrobotnych wynosiła  3 176 tys., w 2004 r. - 2 999 tys., w 2005 r. - 2 773,6 tys., w 2006 r. - 2 309,4 tys., w 2007 r. - 1 747 tys.). W 2008 r. liczba zarejestrowanych bezrobotnych wynosiła 1 473,8 tys. Stopa bezrobocia w w 2008 r. wynosiła 9,5%.

   Najwyższą stopę bezrobocia w 2008 r. notowano w woj. warmińsko-mazurskim (16,8%), świętokrzyskim (13,9%), oraz zachodniopomorskim i  kujawsko-pomorskim (po 13,4%), natomiast najniższą w woj. wielkopolskim (6,4%), śląskim (6,9%) mazowieckim (7,3%) i małopolskim (7,6%).

s. 116

Rys. 15. Stopa bezrobocia w Polsce w 2008 r.

s. 119

   Wysokość zasiłku miesięcznego brutto wynosi:

• 460,00 zł dla bezrobotnych, którzy przepracowali do 5 lat,
• 575,00 zł dla bezrobotnych, którzy przepracowali od 5 do 20 lat,
• 696,00 zł dla bezrobotnych, którzy przepracowali ponad 20 lat.

s. 122

    W 2007 roku PKB wyniósł 1 176,7 mld zł, saldo wymiany zagranicznej – 33,8 mld zł, spożycie 922,9 mld zł, a akumulacja 287,6 mld zł.

Tab. 7. Produkt krajowy brutto Polski w cenach bieżących

s. 123

Tab. 8. Produkt krajowy brutto Polski w cenach stałych

  PKB na 1 mieszkańca w wybranych krajach w 2007 roku (w USD)

s. 124

Rys. 17. Budżet państwa w 2009 roku

s. 125    Na rok 2009 założono, że inflacja będzie wynosiła 2,9%.

s. 129

Tab. 9. Wskaźniki inflacji w procentach w latach 1990-2008

 s. 130

Tab.10. Obroty handlu zagranicznego Polski w 2008 r.

s. 131    Od 1 stycznia 2007 roku Unia Europejska liczy 27 państw.

Źródło: Główny Urząd Statystyczny www.stat.gov.pl  Narodowy Bank Polski www.nbp.pl  
           Ministerstwo Finansów RP www.mf.gov.pl  Mały Rocznik Statystyczny Polski 2009. GUS. Warszawa

zobacz również aktualizację płyty CD-ROM DOCIEKLIWY NA RYNKU - integralnej części podręcznika