strona główna Wydawnictwa

Aktualizacja podręcznika 
GEOGRAFIA. SYSTEM SPOŁECZNO-GOSPODARCZY ZIEMI

zobacz podręcznik w księgarni

wydanie drugie 2005

   strony: 26, 32, 34,  35, 40, 59, 60, 64-66, 122, 130, 140-142, 144, 156-160, 163, 165, 167, 168, 176, 177, 181, 182, 185, 207, 217, 222-225, 238, 274


s. 26   Biura Greenpeace znajdują się w 40 krajach.

s. 32   Liczba ludności świata w 2007 r.: 6 671 mln.

s. 34   W Afryce nastąpił dość szybki przyrost ludności z (z 90 mln do 965 mln), a jej procentowy udział wzrósł do 14,5%.

s. 35   Liczba ludności Zjednoczonych Emiratów Arabskich powiększyła się ze 100 tys. w roku 1960 do 4,4 mln w 2007 roku.

W 2007 r. ujemny przyrost naturalny wystąpił w na Ukrainie (-6,3‰), w Bułgarii (-4,9), na Łotwie (-4,3‰), Litwie (-3,9‰), Węgrzech (-3,5‰), w Rosji (-3,3‰), Niemczech i Rumunii (po -1,7‰), Estonii (-1,2‰), we Włoszech (-0,2‰), Portugalii (-0,1‰), natomiast kraje o najwyższym przyroście to: Meksyk (16,7‰), Brazylia (14,3‰), Irlandia (9,8‰), Australia (6,4‰), USA (6,2‰), Chiny (5,2%), Francja (4,5‰), Cypr (4,1‰), Norwegia (3,5‰), Luksemburg (3,4‰) i Holandia (2,9‰).

s. 40  Obszary najgęściej zaludnione: Makau 18 426 osoby/km2, Monako 17 259 osoby/km2, Hongkong 6 271 osoby/km2, Singapur 6 483 osoby/km2. Obszary najsłabiej zaludnione ... Grenlandia 0,03 osoby/km2... Falklandy 0,3 osoby/km2...

s. 59  Azję zamieszkuje 4,0 mld osób. Afrykę zamieszkuje 965 mln osób, co stanowi 14,5% mieszkańców Ziemi.

s. 60  Umieralność noworodków jest najmniejsza w Luksemburgu (1,8 na 1000 urodzeń), Szwecji 2,5, Japonii 2,6, Finlandii 2,7, Norwegii 3,1. W Polsce umieralność noworodków w 2007 r. wynosiła 6,0 na 1000 urodzeń.

s. 64 Stopa bezrobocia w Polsce
Rok  2003 2004 2005 2006 2007 2008
% 20,0 19,0 17,6 14,8 11,2 9,5

s. 65 Największą gęstością zaludnienie cechuje się Makau (18 426 osoby/km2),  Monako (17 259 osoby/km2), Hongkong (6 271 osoby/km2), Singapur (6 483 osoby/km2), a Mongolia  i Namibia (po 2 osoby/km2), Botswana, Libia, Mauretania, Kanada, Islandia, Australia (po 3 osoby/km2) należą do państw o najmniejszej gęstości zaludnienia. 

Gęstość zaludnienia w Polsce wynosi 122 osoby/km2.

s. 66 Indeks rozwoju społecznego HDI – zobacz na pl.wikipedia.org/wiki/HDI

s. 122 Liczba ludności w zespołach miejskich w 2006 r.

Miasto Państwo Liczba ludności
zespołu miejskiego
w mln 
Miasto Państwo Liczba ludności
zespołu miejskiego
w mln 

Czunking

Chiny

32,0

Kalkuta 

Indie

13,2

Sao Paulo

Brazylia

19,0

Los Angeles

USA

13,0

Nowy Jork

USA

18,8

Delhi 

Indie

12,7

Meksyk

Meksyk

18,3

Tokio 

Japonia

12,6

Bombaj

Indie

16,4

Dżakarta 

Indonezja

12,3

Szanghaj 

Chiny

13,7

Pekin 

Chiny 

12,0

Lagos 

Nigeria

13,4

Rio de Janerio

Brazylia

11,6

s. 130 Wybrane zespoły miejskie według kontynentów w 2006 r.

Miasto

Liczba ludności
zespołu miejskiego
w mln

Udział miasta centralnego
w zaludnieniu zespołu
miejskiego
(%)

Miasto

Liczba ludności
zespołu miejskiego
w mln

Udział miasta centralnego
w zaludnieniu zespołu miejskiego
(%)

Nowy Jork

18,7

43,3

Kair

10,8

71,9

Meksyk

18,3

47,3

Bombaj

16,4

73,0

Los Angeles

13,0

29,5

Czunking

32,0

13,2

Sao Paulo

19,0 54,0

Pekin 

12,0

64,3

Buenos Aires

11,5

26,1

Tokio 

12,6

67,9

Lagos

13,4

42,4

Manila

10,3

15,3

 

 

 

s. 140 PKB na 1 mieszkańca w 2007 r.

Najwyższy PKB na 1 mieszkańca
Kraj dolary USA Kraj dolary USA

Luksemburg

103 442

Holandia

47 391

Norwegia

82 549

Wlk. Brytania

46 121

Irlandia

59 874

USA 

45 489

Szwajcaria 

56 821

Australia

 44 801

Dania

56 788

Austria

44 578

Szwecja

49 515

Kanada

43 356

s. 141 Indeks rozwoju społecznego HDI według ONZ w 2006 r.

Najwyższy Najniższy
Kraj  HDI Kraj HDI

Norwegia

0.965

Niger

0.311

Islandia 

0.960

Sierra Leone

0.335

Australia 

0.957

Mali

0.338

Irlandia 

0.956

Burkina Faso

0.342

Szwecja 

0.951

Gwinea Bissau

0.349

Kanada 

0.950

Republika Środkowoafrykańska

0.353

Japonia 

0.949

Czad

0.368

USA

0.948

Etiopia

0.371

Szwajcaria 

0.947

Burundi

0.384

Holandia 

0.947

Mozambik

0.390

źródło: pl.wikipedia.org/wiki/HDI

Indeks rozwoju społecznego HDI dla Polski w 2006 r. wynosi 0,862.

s. 142 Największe gospodarki świata w 2007 r.

Kraj Wartość PKB  (mld USD) Kraj Wartość PKB  (mld USD)

USA

13 741,6

Francja

2 589,8

Japonia

4 382,9

Włochy

2 101,6

Chiny

3 400,4

Hiszpania

1 437,9

Niemcy

3 316,1

Kanada

1 429,7

Wlk. Brytania

2 803,4

Brazylia

1 314,2

s. 144 Wartość PKB w wybranych krajach w 2007 r.

Kraj

Wartość PKB

mld USA

USD na osobę

Chiny

3 400,4

2 604

Niemcy

3 316,1

40 311

Francja

2 589,8

40 738

Włochy

2 101,6

35 430

Rosja

1 289,6

9 050

Polska

425,1

11 154

Ukraina

141,2

3 055

Węgry

138,4

13 766

s. 156-160  Zbiory na świecie: pszenica 607,0 mln ton, ryż 651,7 mln ton, kukurydza 784,8 mln ton, żyto 15,7 mln ton, owies 23,1 mln ton, jęczmień 138,6 mln ton, proso  31,8 mln ton, ziemniaki 321,7 mln ton.

Najwięksi producenci kukurydzy: USA, Chiny, Brazylia, Meksyk, Argentyna, Indie.

s. 163 Produkcja roślin cukrodajnych na świecie w 2007 r.

Rośliny

Trzcina cukrowa

Burak cukrowy

Świat (mln ton)

1 557,6

247,9

Producenci (%)

Brazylia

33,0

Francja

13,0

Indie

22,8

USA

12,9

Chiny

5,5

Rosja

11,7

Tajlandia

4,3

Niemcy

10,5

Pakistan

3,7

Ukraina

6,8

s. 165  Zbiory soi na świecie: 221,5 mln ton. 
s. 167  Największe areały upraw bawełny w mln ha: Indie 9,3, Chiny 5,4, USA 4,2, Pakistan 3,2, Uzbekistan 1,5.

s. 168  Bawełna - najwięksi producenci: Chiny (31,5%), USA (16,6%), Indie (13,1%), Pakistan (9,0%), Brazylia (5,3%), Uzbekistan (5,3%).

s. 176  Herbata - zbiory na świecie 3,9 mln ton. Najwięksi producenci: Chiny (30,6%), Indie (24,5%), Kenia (8,1%), Sri Lanka (7,9%), Turcja (4,9%).

s. 177  Kawa - zbiory na świecie  7,7 mln ton. Najwięksi producenci: Brazylia (28,1%), Wietnam (13,7%), Kolumbia (9,2%), Indonezja (8,6%).

s. 181  Bydło - światowe pogłowie: 1,4 mld sztuk. Najwięksi hodowcy: Brazylia (14,9%) , Indie (12,8%), Chiny (8,4%), USA (7,0%), Argentyna (3,7%).

Produkcja mięsa wołowego – świat 61,9 mln ton, produkcja mięsa wieprzowego – świat 115,5 mln ton. Główni producenci mięsa: Chiny (31,7%), USA (14,6%), Brazylia (7,0%), Niemcy (2,5%), Indie (2,2%), Meksyk i Rosja (po 2,0%).

Produkcja mleka – świat 560,5 mln ton. Główni producenci: USA (15,0%), Indie (7,5%), Chiny (5,9%), Rosja (5,7%), Niemcy (5,0%), Brazylia (4,5%), Francja (4,2%), Nowa Zelandia (2,8%), Wlk. Brytania (2,6%).

s. 182  Trzoda chlewna - światowe pogłowie: 990 mln sztuk. Najwięksi hodowcy: Chiny (50,7%), USA (6,2%), Brazylia (3,4%), Wietnam i Niemcy (po 2,7%), Hiszpania (2,6%), Polska (1,8%).

s. 185  Największe połowy ryb morskich (% światowych połowów): Chiny (16,4%), Peru (7,9%), Indonezja (5,4%), USA (5,2%), Chile (4,5%), Japonia (4,7%), Indie (4,3%), Rosja (3,8%), Norwegia (2,8%), Filipiny (2,7%).

s. 207 Wydobycie surowców energetycznych w 2006 r.

Surowiec

Węgiel kamienny

Ropa naftowa

Świat

5 205,0 mln ton

3 625,0 mln ton

Producenci (%)

Chiny

44,6

Arabia Saudyjska

12,9

USA

19,0

Rosja

12,4

Indie

8,2

Stany Zjednoczone

7,1

Australia

5,8

Iran

5,6

RPA 

4,7

Chiny

5,0

s. 217 Najwięksi producenci energii elektrycznej w 2007 r. (moc w TWh - terawatogodzinach): USA 4 160, Chiny 3 181, Rosja 1016, Japonia 993, Indie 695.

s. 222  Światowa produkcja telewizorów - 187,2 mln sztuk w 2003 r. Producenci i ich udział w produkcji ogółem: Chiny (40,2%), Indonezja (14,4%), Turcja (8,0%), Malezja (5,3%), USA (4,4%).

s. 223  Światowa produkcja tkanin bawełnianych w 2007 r. – 26,5 mln t, tkanin wełnianych – 1,2 mln t.

s. 224  Światowa produkcja mleka w 2007 r. – 560,5 mln ton. Producenci i ich udział w produkcji ogółem: USA (15,5%), Indie (7,5%), Chiny (5,9%), Rosja (5,7%), Niemcy (5,2%), Brazylia (4,5%), Francja (4,2%), Nowa Zelandia (2,8%), Wlk. Brytania (2,6%) .

Światowa produkcja mięsa w 2007 r. – 285,7 mln ton. Producenci i ich udział w produkcji ogółem: Chiny (31,7%), USA (14,6%), Brazylia (7,0%), Niemcy (2,5%), Indie (2,2%), Meksyk i Rosja (po 2,0%).

Produkcja mleka na 1 mieszkańca w kg w 2007 r.: Świat - 84,0, Nowa Zelandia  3 786,2, Francja 384,1, Niemcy 339,2, Polska 317,0, Ukraina 264,8.

Kraj

Produkcja papieru i tektury na świecie w 2007 r.

ogółem na świecie
(tys. ton)

% udział 
w produkcji ogółem

na 1 mieszkańca 
(kg)

Świat

383 603

100,0

58

USA

83 826

21,9

280

Chiny

78 026

20,3

59

Japonia

28 930

7,5

227

Niemcy

23 172

6,0

281

Kanada

18 113

4,7

557

Finlandia 

14 334

3,7

2 723

Szwecja

11 902

3,1

1 311

Republika Korei

10 392

2,8

228

 

s. 225 Produkcja mięsa na 1 mieszkańca w kg w 2007 r.: Świat - 42,4, USA 138,2, Hiszpania 118,3, Argentyna 112,3, Brazylia 106,1.

s. 238 W 2007 r. francuski pociąg TGV ustanowił światowy rekord prędkości wśród pociągów pasażerskich rozwijając prędkość 574,7 km/h.

1 lipca 2006 r. otwarto najwyżej położoną na świecie linię kolejową Qinghai-Tibet łączącą chińskie miasto Xining w prowincji Qinghai, z tybetańską Lhasą - stolicą Tybetańskiego Regionu Autonomicznego. Jej długość wynosi 1895 km i biegnie m.in. przez przełęcz Tanggula na wysokości 5072 m n.p.m. Ponad 80% całej trasy znajduje się na poziomie wyższym niż 4000 m n.p.m., a 550 km znajduje się w strefie wiecznej zmarzliny. 

s. 274 Strefa Gazy jest palestyńska

Strefa Gazy (Okręg Gazy) to część Autonomii Palestyńskiej. Obejmuje niewielki skrawek wybrzeża śródziemnomorskiego w okolicach miasta Gaza. Jej powierzchnia wynosi 378 km2. Po utworzeniu państwa Izrael i pierwszej wojnie izraelsko-arabskiej (1948) okręg ten był administrowany przez władze lokalne, pozostając pod wojskowym zarządem Egiptu. W 1967 roku podczas tzw. "wojny sześciodniowej" Strefa została zajęta przez Izrael i przez 38 lat pozostawała pod okupacją. W 2005 roku rząd Izraela podjął decyzję o wycofaniu się ze Strefy Gazy. 15 sierpnia 2005 rozpoczęto ewakuację osiedli żydowskich. Palestyńskie siły wkroczyły w nocy z 11 na 12 września 2005 roku do wszystkich 21 opuszczonych żydowskich osiedli w Strefie Gazy. Przed ewakuacją Strefę zamieszkiwało około 1 mln Palestyńczyków i 6 tys. Żydów.

mapy Strefy Gazy: pl.wikipedia.org   www.lib.utexas.edu


Źródło: MAŁY ROCZNIK STATYSTYCZNY POLSKI 2009. GUS


do góry