Aktualizacja podręcznika "Geografia. Polska na tle Europy i świata"

Aktualizacja podręcznika
GEOGRAFIA. POLSKA NA TLE EUROPY I ŚWIATA

do wydania 2 z 2007 roku

UWAGA! Zmiany w tekście w stosunku do podręcznika zaznaczono czcionką pogrubioną boldem

s. 9
Terytorium Polski – obszar lądowy wraz z wodami śródlądowymi – 311 888 km², morze terytorialne – 8682 km² i wewnętrzne wody morskie – 2005 km².

s. 11
W skali świata Polska zajmuje 68. miejsce pod względem wielkości powierzchni i 32. miejsce pod względem liczby ludności (2007 r.).

s. 13

Mapa 4. Polska i jej sąsiedzi (zmiana liczby ludności państw na mapie) REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC – 82,2 mln, REPUBLIKA CZESKA – 10,3 mln, UKRAINA – 46,5 mln, REPUBLIKA BIAŁORUSKA – 9,7 mln,
FEDERACJA ROSYJSKA – 141,4 mln

s. 51
Lesistość Polski w 2008 roku wynosiła 29,0%.

s. 53
76,2% drzew iglastych ma uszkodzenia oceniane jako słabe (57,6%) lub średnie (18,6%). Nieco mniejsze uszkodzenia (70,1%) dotknęły drzewa liściaste (słabe 50,8%; średnie 19,3%). Drzew wolnych od uszkodzeń jest 23,2% wśród gatunków iglastych i 28,9% wśród liściastych.

s. 54
W większości obszary leśne stanowią własność państwa (Lasy Państwowe – 79,2%).

s. 59
Łącznie rezerwaty obejmują około 173,6 tys. ha.

Tab. 7. (zmiana powierzchni parków w ha) Bieszczadzki 29 177, Tatrzański 21 197, Ujście Warty 8 074

s. 60
Parki krajobrazowe zajmują 8,3%, a obszary chronione krajobrazu 22,6% powierzchni Polski.

s. 61
Skatalogowano w Polsce około 36,0 tys. pomników przyrody.

s. 65
   Zlewisko Bałtyku – 99,7% powierzchni Polski.
   Udział procentowy dorzeczy: Wisły 54,0%, Odry 33,9%, Przymorza 11,0%, Niemna 0,8%.
   Zlewisko Morza Czarnego – 0,2% powierzchni Polski. Zlewisko Morza Północnego – 0,1% powierzchni Polski.

s. 124

Tab. 15 dodano wiersze)

Rok	Ludność w mln
2005	38,2
2006	38,2
2007	38,1
2008	38,1

s. 125

Największą gęstość zaludnienia mają województwa: śląskie – 377 os./km², małopolskie – 217 os./km², dolnośląskie – 144 os./km².

Ludność Polski według województw (w tys.):
a) województwa o największej liczbie ludności

mazowieckie	5204,5
śląskie	4645,7
wielkopolskie	3397,6
małopolskie	3287,1
dolnośląskie	2877,1

Ludność Polski według województw (w tys.):
b) województwa o najmniejszej liczbie ludności

lubuskie	1009,0
opolskie	1033,0
podlaskie	1191,5
świętokrzyskie	1272,8
warmińsko-mazurskie	1427,1

s. 127

Tab. 14. Migracje zagraniczne Polski (dodano wiersze)

Lata	Emigracje	Imigracje
Lata	w tys. osób
2005	22,2	9,3
2006	46,9	10,8
2007	35,5	14,9
2008	30,1	15,3

s. 128

Roczne saldo migracji jest ujemne. W 2005 roku wynosiło blisko – 13 tys. osób, w 2006 r. – 36 tys. osób, a w 2007 r.
– 20 tys. osób, w 2008 r. – 15 tys. osób.

s. 133

Tab. 16. Struktura ludności Polski według wieku w 2008 roku

Wiek	Procentowy udział ludności
0-19	22,4
20-59	59,3
60 i więcej	18,3

s. 134

Tab. 17. Zmiany wskaźnika przyrostu naturalnego w Polsce (dodano kolumny)

Rok	2006	2007	2008
Wielkość przyrostu naturalnego (w ‰)	0,1	0,3	0,9

W 2008 roku był dodatni i wyniósł 0,9‰.

Przeciętna długość życia Polaków w miastach wynosi dla mężczyzn 71,6 lat, a dla kobiet 79,8 lat, natomiast na wsi 70,7 dla mężczyzn i 80,2 dla kobiet.

s. 135

Tab. 18. Przeciętna długość życia ludności Polski w 2008 roku

Płeć	ogółem	w miastach	na wsi
Kobiety	80,0	79,8	80,2
Mężczyźni	71,3	71,6	70,7

s. 136

Struktura zatrudnienia w Polsce (w %)

Rok	Rolnictwo	Przemysł	Usługi
2007	15,8	22,9	61,3

Największe bezrobocie w 2008 r. występowało w województwach: warmińsko-mazurskim (16,8%), świętokrzyskim (13,9%), oraz zachodniopomorskim i kujawsko-pomorskim (po 13,4%); najmniejsze w wielkopolskim (6,4%), śląskim (6,9%), mazowieckim (7,3%), małopolskim (7,6%).

Stopa bezrobocia według wykształcenia w 2008 roku

wykształcenie:	% bezrobotnych
wyższe	8,5
policealne oraz średnie zawodowe	22,3
średnie ogólnokształcące	10,2
zasadnicze (zawodowe)	28,6
gimnazjalne, podstawowe i niepełne podstawowe	30,4

s. 137

Ryc. 27. Struktura wykształcenia ludności Polski w wieku powyżej 13 lat w 2008 roku w %

s. 138

Szacuje się, że w miastach wykształcenie wyższe ma około 20,1% mężczyzn i 23,7% kobiet, a na wsi tylko 7,0% ludności. Wykształcenie średnie jest głównie domeną kobiet. Posiada je 39,9% mieszkanek miast oraz 27,0% kobiet mieszkających na wsi. Wykształcenie podstawowe posiada 21,8% kobiet (16,4% w miastach i 31,0% na wsi) i 18,4% mężczyzn (12,6% w miastach i 25,5% na wsi).

s. 144

W 2008 roku liczba miast w Polsce wynosiła 892.

Tab. 19. Przemiany sieci osadniczej Polski po II wojnie światowej (dodano wiersz)

Lata	Liczba miast
Lata	Początek okresu	Przybyło	Ubyło	Koniec okresu
2001-2008	884	8	–	892

s. 145

W miastach mieszka 61,1% ludności kraju.

Tab. 20. Ludność miejska według wielkości miast w 2008 roku

Grupa	Liczba mieszkańców	Ilość miast	Procentowy udział mieszkańców w ogólnej liczbie ludności
I	poniżej 5 tys.	304	2,5
II	5-20 tys.	368	10,4
III	20-50 tys.	134	11,0
IV	50-100 tys.	47	8,4
V	powyżej 100 tys.	39	28,8
ogółem		892	61,1

Ryc. 29. Miasta w Polsce według wielkości

s. 146

W Polsce istnieje ponad 54,1 tys. wsi.

s. 147-151

Liczba ludności miast opisanych w podręczniku: Warszawa – 1 706,6 tys., Łódź – 753,2 tys., Kraków – 756,6 tys., Wrocław – 632,9 tys., Poznań – 560,9 tys., Gdańsk – 455,7 tys., Gdynia – 249,3 tys.

s. 153

Ryc. 34 b. Struktura użytków rolnych w Polsce w 2008 r.

s. 154

Na każdego mieszkańca Polski przypada 0,42 ha użytków rolnych przy średniej światowej 0,81 ha.

Tab.22. Użytkowanie gruntów w Polsce w % powierzchni ogólnej (dodano kolumnę)

Rok	2008
użytki rolne	51,7
grunty orne	38,7
sady	1,1
łąki	7,8
pastwiska	2,3

s. 161-163

Produkcja roślinna w Polsce to przede wszystkim zboża, którymi obsianych jest ok. 8,4 mln ha (73,9% powierzchni zasiewów).

Plony i zbiory ziemiopłodów w 2008 roku

Ziemiopłody	zbiory w mln ton	plony w q/ha
pszenica	7,3	40,7
żyto	3,1	24,7
jęczmień	3,1	29,0
owies	1,2	23,0
ziemniaki	10,5	187,0
buraki cukrowe	8,7	467,0

s. 164

Tab. 26. Grupy roślin według powierzchni zasiewów w 2008 roku (dodano kolumnę)

Ziemiopłody	w %
zboża	73,9
strączkowe	1,0
ziemniaki	4,7
przemysłowe	8,6
pastewne	8,0
pozostałe	3,8

Tab. 27. Cztery zboża według powierzchni zasiewów zbóż w 2008 roku (dodano kolumnę)

Zboża	w %
pszenica	19,6
żyto	12,0
jęczmień	10,4
owies	4,7

s. 165-166

Tab. 28. Zbiory owoców w 2008 roku (w tys. ton) (dodano kolumnę)

jabłka	2831,0	czereśnie	40,8
gruszki	72,8	truskawki	201,0
śliwki	114,0	maliny	81,5
wiśnie	202,0	porzeczki	197,0

Udział hodowli zwierząt w globalnej produkcji rolniczej wynosi ok. 44,5%.

Pogłowie zwierząt hodowlanych w 2008 roku

Zwierzęta hodowlane	pogłowie (mln sztuk)	obsada (sztuk/100 ha)
trzoda chlewna	15,4	96,0
bydło	5,7	36,0
owce	0,3	2,0

s. 168
Zasoby węgla kamiennego w Polsce szacuje się na 43 mld ton.

s. 172
Mamy 84 złoża, w których zalega około 23 mln ton ropy naftowej.
Dotychczas rozpoznano 264 złóż o zasobach 139 mld m³ gazu.

s. 200-2002

   Obecnie zelektryfikowanych jest 59,0% krajowych linii kolejowych. ...
   Gęstość sieci kolejowej wynosi 6,5 km na 100 km². ...
   Największą gęstość połączeń kolejowych ma województwo śląskie (17,4 km/100 km²) oraz opolskie (9,2 km/100 km²) i dolnośląskie (8,8 km/100 km²). ...
   Długość linii kolejowych w 2008 roku wynosiła 20 007 km. ...
   W przewozach towarowych, które w 2008 roku wynosiły 248,9 mln ton rocznie, przeważają towary masowe: węgiel i koks (40,3%), kamienie i żwir (16,4%), rudy (8,2%), ropa naftowa i jej przetwory (7,5%), metale (4,5%), nawozy (1,5%), inne (21,6%).

s. 2002-204

Długość dróg o twardej nawierzchni w Polsce w 2007 w roku wynosiła 259 tys. km, a ich gęstość 82,8 km/100 km².
Transportem samochodowym w 2008 roku przewieziono 1 339,5 mln ton ładunków i 664 mln pasażerów.

Aktualnie w Polsce eksploatuje się 761 km autostrad.

s. 204

Tab. 34. Samochody osobowe na 1000 mieszkańców (dodano kolumny)

Rok	2005	2006	2007	2008
Liczba samochodów na 1000 mieszkańców	350,6	351,1	382,7	421,6

Ma na to wpływ niewielka długość rzek żeglownych (3 660 km).
W 2008 roku Polska posiadała 123 statki o całkowitej zdolności przewozowej 2614 tys. DWT.

s. 206

Polskie samoloty lądują na lotniskach 34 państw, obsługując 133 regularnych linii zagranicznych.

s. 207

Polskie porty lotnicze odprawiają ponad 9,4 mln pasażerów.
W 2008 roku transport lotniczy przewiózł 47 tys. ton towarów.

W 2008 roku eksploatowano 2278 km rurociągów do przesyłania ropy naftowej.

Tab. 35. Przewozy towarów w 2008 roku (dodano kolumnę)

Transport	mln ton
kolejowy	248,9
samochodowy	1339,5
rurociągowy	49,0
śródlądowy	8,1
morski	10,4

s. 208

W 2007 roku liczba abonentów telefonii komórkowej wyniosła 44,0 mln (1156 abonentów na 1000 ludności) a liczba abonentów telefonii przewodowej 7,5 mln (198 abonentów na 1000 ludności). Dostęp do Internetu posiada 41,0% gospodarstw domowych.

s. 211

Eksport kierowany jest głównie do krajów wysokorozwiniętych, których udział w polskim eksporcie wynosi 82,7%. Tylko 6,8% towarów wysyłamy do krajów rozwijających się. Wymiana z państwami Europy Środkowej i Wschodniej to 10,5% całego eksportu.
Import z krajów Europy Środkowej i Wschodniej to 11,9%, a z krajów rozwijających się 19,3%.

Procentowy udział Polski w handlu światowym

Rok	Eksport	Import
2007	1,1	1,2

s. 212

Ryc. 47. Najważniejsi partnerzy handlowi Polski w 2008 r.

import: Niemcy 22,8% , Rosja 9,9%, Chiny 8,1%

eksport: Niemcy 25,0%, Francja 6,2%, Włochy 6,0%

s. 213

Tab. 36. Obroty handlu zagranicznego Polski w 2008 roku (w mln USD) (dodano wiersz)

Rok	Ogółem	Import	Eksport	Saldo
2008	375 612	206 075	169 537	– 36 538

s. 216

W 2007 roku Polska zajmowała 32 miejsce na świecie pod względem liczby mieszkańców.
W 2008 roku przyrosty naturalny w Polsce był dodatni i wyniósł 0,9‰.
Ludność powyżej 65. roku życia stanowi ponad 13,5% ogółu ludności.
W 2006 roku Polska zajmowała 37. miejsce według wskaźnika rozwoju społecznego (HDI).

s. 217

Integralną częścią gospodarki narodowej jest rolnictwo, które wraz z leśnictwem wytwarza 3,9% PKB.

Ryc. 48. Miejsce polskiej produkcji rolniczej w Europie w 2007 roku

s. 219

Ryc. 49. Miejsce polskiej produkcji przemysłowej w Europie w 2007 roku

Źródło: Mały Rocznik Statystyczny Polski 2009. GUS. Warszawa,
Główny Urząd Statystyczny w Warszawie www.stat.gov.pl

do góry