Aktualizacja podręcznika przedsiębiorczości dla zsz "Jak działać na rynku"

Aktualizacja podręcznika przedsiębiorczości Jak działać na rynku

strony: 22, 23, 24, 25, 28, 52, 93, 95, 96, 109, 129-130, 137, 138, 139, 141,
147-148, 149, 150, 152, 157

s. 22

Tabela 1. Ludność według głównego źródła utrzymania w 2002 r.

Lp.	Źródła utrzymania ludności	Ogółem w tys.	Ogółem w %	Miasta w %	Wieś w %
1	Posiadająca własne źródło utrzymania	23 073,4	60,3	61,1	59,1
2	Dochody z pracy	12 354,6	32,3	33,1	31,1
3	poza rolnictwem	10 710,1	28,0	32,6	20,7
4	w rolnictwie	1 644,5	4,3	0,5	10,4
5	Niezarobkowe źródło w tym:	10 691,7	28,0	27,9	28,0
6	emerytura	5 323,5	13,9	13,9	14,0
7	renta	3 515,7	9,2	8,8	9,8
8	zasiłek dla bezrobotnych	611,3	1,6	1,6	1,6
9	zasiłek pomocy społecznej	242,1	0,6	0,7	0,6
10	Dochody z własności	27,1	0,1	0,1	0,0
11	Pozostająca na utrzymaniu osób posiadających własne źródło dochodów	14 547,2	38,1	36,8	40,2
12	O nieustalonym źródle utrzymania	609,5	1,6	2,1	0,7
Ogółem		38 230,1	100,0	100,0	100,0

s. 23

Tabela 2. Rodziny prowadzące gospodarstwa domowe w 2002 r.

Lp.	Gospodarstwo	Liczba rodzin					Dzieci
		Ogółem	małżeństwa		samotne matki z dziećmi	samotni ojcowie z dziećmi	razem	w tym do 24 lat pozostające na utrzymaniu
		Ogółem	bez dzieci	z dziećmi	samotne matki z dziećmi	samotni ojcowie z dziećmi	razem	w tym do 24 lat pozostające na utrzymaniu
		w tysiącach
1	Jednorodzinne	9 205	1 994	5 344	1 480	204	12 890	9 740
2	Dwurodzinne	1 173	355	485	294	26	1 268	995
3	Trzyrodzinne i większe	79	21	32	25	2	87	73
Ogółem		10 458	2 370	5 860	1 798	232	14 245	10 809

s. 24

Tabela 3. Liczba osób pracujących w gospodarstwie domowym w 2002 r.

Lp.	Wyszczególnienie	Liczba gospodarstw domowych w tys.
		Ogółem	z tego o liczbie osób
		Ogółem	1	2	3	4	5	6	7 i więcej
1	Z osobami pracującymi z tego:	8 240	1 000	1 415	2 086	2 102	948	405	284
	z jedną osobą pracującą	4 318	1 000	958	1 017	805	342	124	72
	z dwiema osobami pracującymi	3 162	x	457	938	1 061	433	171	102
	z trzema i więcej osobami pracującymi	760	x	x	131	236	173	110	110
2	Bez osób pracujących	4 736	2 039	1 628	541	286	134	56	42
Ogółem		13 337	3 307	3 097	2 654	2 405	1 086	462	326

s. 25

Tabela 4. Wyposażenie gospodarstw domowych w przedmioty trwałego użytkowania w 2008 r.

Wyszczególnienie	Ogółem	w tym gospodarstwa domowe
	Ogółem	pracowników	rolników	pracujących na własny rachunek	emerytów i rencistów
	w procentach danej grupy gospodarstw
Chłodziarka	98,4	98,6	99,0	99,1	98,4
Pralka automatyczna	86,7	92,2	80,8	96,9	79,8
Zmywarka do naczyń	9,6	11,4	8,9	29,6	4,0
Kuchenka mikrofalowa	46,1	55,8	48,9	68,4	29,4
Samochód osobowy	54,7	67,4	87,3	88,4	30,7
Odtwarzacz płyt CD	14,6	19,3	14,0	24,0	6,6
Zestaw Hi-fi	43,3	57,2	47,1	63,4	21,0
Telewizor	98,5	98,7	99,4	98,5	98,9
Odtwarzacz DVD	47,7	61,6	51,7	68,0	25,9
Telefon komórkowy	83,5	97,7	92,1	98,1	60,0
Telewizja satelitarna	55,9	63,6	32,9	71,0	47,1
Komputer osobisty	56,4	76,0	62,6	85,9	23,7
Drukarka	37,1	50,2	43,7	67,2	13,7

s. 28

Tabela 6. Przeciętne miesięczne dochody i wydatki w gospodarstwie domowym w 2008 r.

Lp.	Wyszczególnienie	Ogółem	w tym gospodarstwa domowe
		Ogółem	pracowników	rolników	pracujących na własny rachunek	emerytów i rencistów
		w złotych
1	A. Dochód na 1 osobę w gospodarstwie domowym	1045,5	1049,8	887,3	1338,5	1031,9
2	B. Wydatki na 1 osobę w gospodarstwie domowym	904,3	887,0	693,6	1193,0	935,3

s. 52

W 2008 roku zarejestrowanych było 363 przedsiębiorstw państwowych, 17 352 spółdzielni i aż 268,9 tys. spółek handlowych oraz 276,1 tys. spółek cywilnych. Najliczniejszą grupą są spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które stanowią 83,4% ogółu zarejestrowanych spółek handlowych.

s. 93

Tabela 7. Zatrudnienie w Polsce w 2008 r.

Lp.	Wyszczególnienie	Stan pracujących		Przyjęcia do pracy w tys. (dane za 2005 r.)
Lp.	Wyszczególnienie	w tys.	w %	ogółem	w tym absolwenci
1	Rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo	2 144,2	15,2	16,7	1,9
2	Rybactwo	4,3	0,0	0,6	0,0
3	Przemysł	3 154,2	22,3	551,1	67,5
4	Budownictwo	824,0	5,8	136,3	9,3
5	Handel i naprawy	2 325,0	16,5	245,6	36,5
6	Hotele i restauracje	259,1	1,8	25,4	4,4
7	Transport, gospodarka magazynowa i łączność	808,0	5,7	69,8	6,8
8	Pośrednictwo finansowe	342,7	2,4	53,8	7,3
9	Obsługa nieruchomości i firm	1 140,7	8,1	164,6	26,6
10	Administracja publiczna i obrona narodowa	921,4	6,5	111,0	17,9
11	Edukacja	1 037,6	7,3	86,5	13,7
12	Ochrona zdrowia i pomoc społeczna	748,0	5,3	74,1	12,0
13	Pozostała działalność	417,0	3,1	32,4	4,4
14	Ogółem pracujący	14 126,2	100,0	1 567,9	208,3

s. 95

Rys. 20. Ludność według płci i wieku w Polsce w 2008 r.

s. 96 Tabela 8. Ludność Polski w 2008 r.

Lp.	Wyszczególnienie	w mln osób
1	Ludność ogółem	38,1
2	Ludność w wieku produkcyjnym	24,6
3	Ludność pracująca	14,1
		w %
4	Stosunek ludności w wieku produkcyjnym do ogółu (poz. 2 : 1)	64,6
5	Stosunek ludności pracującej do ogółu (poz. 3 : poz. 1)	37,0
6	Stosunek ludności pracującej do ludności w wieku produkcyjnym (poz. 3 : poz. 2)	57,3

s. 109

Rys. 21. Stopa bezrobocia w Polsce w 2008 r.

Od 2003 roku liczba bezrobotnych w Polsce stale spada (w 2003 r. liczba zarejestrowanych bezrobotnych wynosiła 3 176 tys., w 2004 r. - 2 999 tys., w 2005 r. - 2 773,6 tys., w 2006 r. - 2 309,4 tys., w 2007 r. - 1 747 tys.). W 2008 r. liczba zarejestrowanych bezrobotnych wynosiła 1 473,8 tys. Stopa bezrobocia w 2008 r. wynosiła 9,5%.

Najwyższą stopę bezrobocia w 2008 r. notowano w woj. warmińsko-mazurskim (16,8%), świętokrzyskim (13,9%), oraz zachodniopomorskim i kujawsko-pomorskim (po 13,4%), natomiast najniższą w woj. wielkopolskim (6,4%), śląskim (6,9%) mazowieckim (7,3%) i małopolskim (7,6%).

s. 129-130 Rys. 26. Narzuty i potrącenia od płac w zł w 2009 r.*

Koszt pracy			1184,80
Narzuty	Składki na ubezpieczenia społeczne	emerytalne	97,60
		rentowe	45,00
		wypadkowe	16,70
	Składka na Fundusz Pracy		24,50
	Składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych		1,00
Płaca brutto			1000,00
Potrącenia	Składki na ubezpieczenia społeczne	emerytalne	97,60
		rentowe	15,00
		chorobowe	24,50
	Składka na ubezpieczenie zdrowotne	odliczana od podatku	66,87
		nieodliczana od podatku	10,79
	Zaliczka na podatek dochodowy		22,00
Płaca netto			763,24

*Od 1 stycznia 2009 r. minimalna płaca wynosi 1276 zł. Wyjątkiem jest wynagrodzenie dla osób rozpoczynających pracę, które w pierwszym roku zatrudnienia nie mogą zarabiać mniej niż 80% pensji minimalnej (czyli 1020,80 zł).

Stopy procentowe składek na ubezpieczenie społeczne wynoszą:

» 19,52% podstawy wymiaru na ubezpieczenie emerytalne,

» 6,00% podstawy wymiaru na ubezpieczenie rentowe,

» 2,45% podstawy wymiaru na ubezpieczenie chorobowe

» 1,67% podstawy wymiaru na ubezpieczenie wypadkowe (dotyczy pracodawców zatrudniających do 9 pracowników).

Od 1 stycznia 2008 r. składka na ubezpieczenie rentowe wynosi 6% (1,5% opłacane przez pracownika, 4,5% przez pracodawcę).

Do obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, ich potrącania, rozliczania oraz opłacania każdego miesiąca w ustalonym terminie zobowiązany jest płatnik składek (pracodawca lub prowadzący działalność gospodarczą). Jest on również zobowiązany do obliczania i rozliczania należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy w wysokości 2,45%, z którego wypłaca się zasiłki dla bezrobotnych, i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości 0,10%, z którego wypłaca się minimalne (gwarantowane przez prawo) świadczenia pracownikom, jeżeli pracodawca jest niewypłacalny.

s. 137

Tabela 9. Produkt krajowy brutto Polski w 2008 r. (ceny bieżące)

Lp.	Wyszczególnienie	w mld zł
1	Produkcja globalna	2 438,1
2	Zużycie pośrednie	1 408,6
3	Wartość dodana brutto (1-2)	1 029,5
4	Podatki od produktów – dotacje do produktów	147,3
5	Produkt krajowy brutto (3+4)	1 176,8
6	Saldo rozliczeń z zagranicą	- 41,6
7	Dochód narodowy brutto (5+6)	1 135,1

Tabela 10. Dynamika PKB w Polsce w cenach stałych

Wyszczególnienie	lata
Wyszczególnienie	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008
rok poprzedni = 100%
PKB	101,4	103,9	105,3	103,6	106,2	106,8	104,9

s. 138

W 2007 roku PKB wyniósł 1 176,7 mld zł, saldo wymiany zagranicznej – 41,6 mld zł, spożycie 922,9 mld zł, a akumulacja 287,6 mld zł.

s. 139

Tabela 11. PKB na 1 mieszkańca w wybranych krajach w 2007 r. (w USD)

Lp.	Wyszczególnienie	USD	Lp.	Wyszczególnienie	USD
1	Australia	44 801	10	Japonia	34 306
2	Brazylia	6 852	11	Niemcy	40 311
3	Bułgaria	5 178	12	Norwegia	82 549
4	Chiny	2 604	13	Polska	11 154
5	Czechy	16 852	14	Portugalia	21 045
6	Dania	56 788	15	Rosja	9 050
7	Francja	40 738	16	Stany Zjednoczone	45 489
8	Grecja	27 902	17	Ukraina	3 317
9	Hiszpania	32 044	18	Węgry	13 766

s. 141

Tabela 12. Wskaźniki wzrostu inflacji w procentach

1990	1991	1992	1993	1994	1995	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008
585,8	70,3	43,0	35,3	32,2	27,8	10,1	5,5	1,8	1,1	4,3	2,4	1,1	3,2	5,2

s. 147-148

Stawka podatku dochodowego od osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej wynosi 19% podstawy opodatkowania (rocznego dochodu).

Stawki podatku dochodowego od osób fizycznych od 2009 r. wynoszą 18 i 32%.

Tabela 14. Skala podatku dochodowego w 2009 r.

Podstawa obliczenia podatku w zł		Podatek wynosi (łącznie ze składkami na ubezpieczenie zdrowotne osób fizycznych w wysokości 7,75% składki)
ponad	do
	85 528	18% minus kwota zmniejszająca podatek 556,02 zł
85 528		14 832,02 + 32% nadwyżki ponad kwotę 85 528 zł

s. 149

Rozliczanie podatku dochodowego osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą opodatkowanej na zasadach ogólnych – za luty 2009 r. (w zł)
Lp.	Wyszczególnienie	Dane za okres 1.01-31.01.2009 r.	Dane za luty 2009 r.	Obliczanie zaliczki na podatek dochodowy za luty 2009 r.
1	Przychody	38 500,00	44 600,00	83 100,00
2	Koszty uzyskania przychodów	21 200,00	15 300,00	36 500,00
3	Dochód (poz. 1– 2)	17 300,00	x	46 600,00
4	Przysługujące odliczenia od dochodu	617,27	617,27	1 234,54
5	Dochód po odliczeniach (poz. 3 – 4)	16 682,73	x	45 365,46
6	Podstawa obliczenia podatku	16 683,00	x	45 365,00
7	Podatek według skali	2 446,92	x	7 609,68
8	Suma opłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne odliczanych od podatku w wysokości 7,75%*	185,35**	185,35	370,70
9	Należny podatek dochodowy (poz. 7 – 8)	2 261,57	x	7 238,98
10	Kwota zapłaconych zaliczek	2 262,00	x	2 262,00
11	Zaliczka za luty (poz. 9 – 10)	x	x	4 976,98
12	Zaliczka za luty po zaokrągleniu	x	x	4 977,00

* Minimalną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za poprzedni kwartał.
** Składka w wysokości 9% wynosi 215,35 zł.

s. 150

Obliczenie zaliczki na podatek dochodowy od wynagrodzenia miesięcznego w 2009 r. (w zł):
1. Płaca podstawowa pracownika X	1 800,00
2. Premia	+ 200,00
3. Wynagrodzenie brutto (poz. 1 + 2)	2 000,00
4. Składniki na ubezpieczenie społeczne:
5) emerytalne (9,76% od poz. 3)	195,20
6) rentowe (1,5% od poz. 3)	30,00
7) chorobowe (2,45% od poz. 3)	49,00
8. Wynagrodzenie po potrąceniu składek (poz. 3 – poz. 5 – poz. 6 – poz. 7)	1 725,80
9. Koszty uzyskania przychodów	111,25
10. Podstawa opodatkowania (poz. 8 – poz. 9)	1614,55
11. Podstawa opodatkowania po zaokrągleniu	1615,00
12. Podatek dochodowy (18% od poz. 11)	290,70
13. Składka na ubezpieczanie zdrowotne potrącana z zaliczki na podatek dochodowy (7,75% od poz. 8)	133,75
14. Składka na ubezpieczanie zdrowotne potrącana z wynagrodzenia (1,25% od poz. 8)	21,57
15. Ulga podatkowa (1/12 kwoty 556,02 zł)	46,34
16. Zaliczka na podatek dochodowy (poz. 12 – poz. 13 – poz. 15)	110,61
17. Zaliczka na podatek dochodowy po zaokrągleniu	111,00
18. Wynagrodzenie netto (poz. 8 – poz. 13 – poz. 14 - poz. 17)	1 459,48

s. 152

Tabela 15. Obroty handlu zagranicznego Polski w 2008 r.

Wyszczególnienie

Import

Eksport

w mld zł

w %

w mld zł

w %

Kraje rozwinięte gospodarczo

w tym: UE

Kraje Europy Środkowo-Wschodniej

Kraje rozwijające się gospodarczo

Ogółem

335

298

486

68,9

61,3

11,9

19,2

100,0

330

309

399

82,7

77,4

10,5

6,8

100,0

s. 157

Od 1 stycznia 2007 r. do unii walutowej przystąpiła Słowenia, od 1 stycznia 2008 r. Malta i Cypr, a od 1 stycznia 2009 r. Słowacja.

Źródło: Główny Urząd Statystyczny www.stat.gov.pl, Mały Rocznik Statystyczny Polski 2009. GUS. Warszawa

zobacz również aktualizację płyty CD-ROM RYNEK INTERAKTYWNY- integralnej części podręcznika

do góry