s. 9 w pierwszym akapicie od dołu   Polska od 1989 roku znajduje się w głównym nurcie rozwoju cywilizacyjnego.

s. 51

Tabela 1. Pracownicze urlopy wypoczynkowe według kodeksu pracy

s. 54

Tabela 3. Ludność według głównego źródła utrzymania w 2002 r.

s. 55

Tabela 4. Rodziny prowadzące gospodarstwa domowe w 2002 r.

s. 56

Tabela 5. Liczba osób pracujących w gospodarstwie domowym w 2002 r.

s. 57

Tabela 6. Wyposażenie gospodarstw domowych w przedmioty trwałego użytkowania w 2008 r.

 s. 61

Tabela 8. Przeciętne miesięczne dochody i wydatki w gospodarstwie domowym w 2008 r.

s. 74 w pierwszym akapicie od dołu

   Dobra gospodarcze powstają poprzez wykorzystanie zasobów naturalnych przyrody w ramach działalności gospodarczej ludzi.

s. 75

Rys. 9. Klasyfikacja dóbr i produktów

s. 88 w akapicie – Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

   Wartość nominalna udziału nie może być niższa niż 50 zł.

         w akapicie – Spółka akcyjna

   Dzieli się on na akcje (zob. p. 6.2) o równej wartości nominalnej, nie niższej niż 1 gr.

s. 89 w drugim akapicie od góry

   W 2008 roku zarejestrowanych było 363 przedsiębiorstw państwowych, 17 352 spółdzielni i aż 268,9 tys. spółek handlowych oraz 276,1 tys. spółek cywilnych. Najliczniejszą grupą są spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które stanowią 83,4% ogółu zarejestrowanych spółek handlowych.

s. 97

Wzór 2. Zgłoszenie do ewidencji działalności gospodarczej

s. 136 drugie zadanie od dołu

   Oblicz zysk brutto i netto oraz wskaźniki rentowności, stosując następujące dane:

s. 145 cały akapit – Komisja Nadzoru Bankowego

   Szczególne uprawnienia ma działająca w ramach NBP Komisja Nadzoru Finansowego – instytucja sprawująca nadzór nad rynkiem papierów wartościowych. Rozpoczęła działalność w dniu 19 września 2006 r. Od 1 stycznia 2008 r. przejęła zadania Komisji Nadzoru Bankowego w zakresie nadzoru nad działalnością banków komercyjnych.

s. 153 cały akapit – Bony pieniężne NBP

   Bony pieniężne NBP są papierami wartościowymi na okaziciela. Wartość nominalna bonów opiewa na 10 000 zł i okresy wykupu wynoszące 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 14, 28, 91, 182, 272 i 364 dni, liczone od obowiązującego terminu zapłaty za bony. Bony sprzedawane są na przetargach, których uczestnikami na rynku pierwotnym są dilerzy rynku pieniężnego, czyli grupa kilkunastu banków spełniających określone przez NBP kryteria, na rynku wtórnym – również pozostałe banki. Minimalna wysokość opłaty przetargowej wynosi 1 mln zł. Bony pieniężne NBP są instrumentem polityki pieniężnej NBP, szczególnie ograniczającym nadpłynność w sektorze bankowym.

s. 155 na dole strony – Transakcje giełdowe

   Lokowanie kapitałów pieniężnych w papiery wartościowe, poza korzyściami w postaci odsetek lub dywidend, umożliwia odzyskanie ulokowanych pieniędzy poprzez sprzedaż papierów wartościowych.

s. 156 od góry strony do definicji – Giełda Papierów Wartościowych

   Wprowadzenie papierów wartościowych i innych instrumentów finansowych (np. jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych) do obrotu wymaga zgody Komisji Nadzoru Finansowego.

Rozróżnia się:

– obrót pierwotny - czyli dokonywanie oferty publicznej papierów wartościowych nowej emisji przez emitenta lub nabywanie papierów wartościowych w wyniku takiej oferty, 

– obrót wtórny – czyli dokonywanie oferty publicznej papierów wartościowych lub instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi przez podmiot inny niż emitent oraz nabywanie ich od tego podmiotu.

Wtórny obrót jest faktycznym rynkiem instrumentów finansowych, który przyciąga coraz szersze rzesze inwestorów, umożliwiając im zagospodarowanie kapitałów w celu ich efektywnego wykorzystania. Obrót papierami wartościowymi i innymi instrumentami finansowymi dopuszczonymi do obrotu odbywa się na rynku regulowanym.

Rynek regulowany to działający w sposób stały system obrotu instrumentami finansowymi, który zapewnia inwestorom powszechny i równy dostęp do informacji rynkowej w tym samym czasie przy kojarzeniu ofert nabycia i zbycia instrumentów finansowych oraz jednakowe warunki ich nabywania i zbywania, podlegający nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego.

   W Polsce rozróżnia się następujące rynki instrumentów finansowych:

– regulowany (rynek giełdowy - prowadzony obecnie przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie, rynek pozagiełdowy oraz towarowy rynek instrumentów finansowych, który w Polsce jeszcze nie powstał), 

– alternatywny system obrotu, który na razie ma marginalne znaczenie. Transakcje w tym obrocie mogą organizować spółki prowadzące rynki regulowane (czyli np. Giełda) jak i firmy inwestycyjne, a przedmiotem zawieranych transakcji są papiery wartościowe i instrumenty rynku pieniężnego dopuszczone lub niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym.

   Giełda papierów wartościowych jest prowadzona przez spółkę akcyjną.

s. 156 cały drugi akapit od dołu

   Nadzór nad rynkiem papierów wartościowych sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego.

s. 157 w pierwszym akapicie od góry

   Działalność maklerska polega na:
– oferowaniu papierów wartościowych w obrocie pierwotnym,
– nabywaniu lub zbywaniu papierów wartościowych na cudzy rachunek (są to tzw. usługi brokerskie) i na własny rachunek,
– doradztwie w zakresie obrotu papierami wartościowymi,
– prowadzeniu rachunków (kont) dotyczących papierów wartościowych dla poszczególnych inwestorów.

            cały akapit – Maklerem

   Maklerem papierów wartościowych lub doradcą inwestycyjnym może być osoba, która ma co najmniej średnie wykształcenie, złożyła egzamin przed komisją egzaminacyjną oraz została wpisana na listę maklerów lub doradców przez Komisję Nadzoru Finansowego. Klientami domów i biur maklerskich są inwestorzy kupujący i sprzedający papiery wartościowe.

s. 158 cały pierwszy akapit od góry

   W celu ułatwienia obrotu papierami wartościowymi dopuszczonymi do obrotu na rynku regulowanym występują one w formie zdematerializowanej. Dematerializacja dotyczy takich papierów wartościowych jak obligacje, akcje czy certyfikaty inwestycyjne (również jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, choć nie są one papierami wartościowymi). Dematerializacja oznacza, że wymienione instrumenty finansowe nie mają postaci papierowych dokumentów, istnieją wyłącznie w postaci elektronicznej jako zapisy księgowe na rachunkach papierów wartościowych. Nabywcom papierów wartościowych wydawane są jedynie potwierdzenia ich nabycia (zob. wzór 10 i 11). Podstawowe znaczenie dla właściwego obrotu papierami wartościowymi ma Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych, który jest prowadzony w formie spółki akcyjnej. Do jego zadań należy w szczególności prowadzenie rejestru zdematerializowanych papierów wartościowych oraz innych instrumentów finansowych, które zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym (giełdowym lub pozagiełdowym) lub wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu.

s. 160

Wzór 11. Potwierdzenie nabycia papierów wartościowych

s. 163 cały drugi i trzeci akapit od góry

   Giełdowy rynek dzieli się na dwa rynki z odrębnymi notowaniami:
– podstawowy,
– równoległy.

   Na rynku podstawowym notowane są akcje spółek, które spełniają standardowe wymagania kapitałowe. Na rynku równoległym notowane są akcje spółek, które nie spełniają wymagań rynku podstawowego, ale które ze względu na rozmiary emisji akcji gwarantują płynność obrotu. Ponadto wyodrębniono rynek dla Narodowych Funduszy Inwestycyjnych, które dysponują akcjami nabytymi za powszechne świadectwa udziałowe, wyemitowane przez Skarb Państwa w ramach powszechnej prywatyzacji przedsiębiorstw.

s. 164 na samej górze strony

   Na dwóch rynkach giełdowych – podstawowym i równoległym notowane są akcje ponad 280 spółek.

s. 165 cały pierwszy akapit od góry

   Regulowany pozagiełdowy rynek papierów wartościowych prowadzony jest przez Rynek Papierów Wartościowych CeTO (CeTO – Centralna Tabela Ofert). Przedmiotem transakcji na tym rynku są akcje, certyfikaty inwestycyjne oraz obligacje komunalne i skarbowe.

s. 175 pod definicją – Polecenie przelewu

   Polecenie przelewu wystawia się na druku bankowym w dwóch egzemplarzach – oryginał i kopia.

s. 176 cały przykład

Jeżeli rachunki prowadzone są w różnych bankach, to w operacji polecenia przelewu biorą udział cztery jednostki (rys. 24):
– jednostka, która płaci (dłużnik, płatnik) – wystawia polecenie przelewu na druku bankowymi i składa je w swoim banku,
– bank dłużnika – obciąża jego rachunek bankowy, zawiadamiając o tym w wyciągu bankowym i na wyraźne żądanie dołącza kopię polecenia przelewu. Uznaje natomiast rachunek bankowy banku wierzyciela. Oryginał polecenia przelewu pozostaje w aktach banku płatnika,
– bank wierzyciela – uznaje jego rachunek bankowy, zawiadamiając go o tym w wyciągu bankowym. Obciąża natomiast rachunek bankowy banku płatnika,
– jednostka, która otrzymuje zapłatę (wierzyciel) – przyjmuje do wiadomości fakt zrealizowania polecenia przelewu, otrzymując wyciąg bankowy.

W przypadku gdy dłużnik i wierzyciel mają rachunki w jednym banku, nie występują rozliczenia międzybankowe, lecz następuje równoczesne obciążenie rachunku dłużnika i uznanie rachunku wierzyciela.

s. 181

Tabela 9. Fragment tabeli kursów NBP z 26 sierpnia 2009 r.

Narodowy Bank Polski www.nbp.pl

s. 197

Tabela 10. Produkt krajowy brutto Polski w 2008 r. (ceny bieżące)

s. 200

Tabela 11. Dynamika PKB w Polsce w cenach stałych

   W 2007 roku PKB wyniósł 1 176,7 mld zł, saldo wymiany zagranicznej – 41,6 mld zł, spożycie 922,9 mld zł, a akumulacja 287,6 mld zł.

s. 201

Tabela 12. PKB na 1 mieszkańca w wybranych krajach w 2007 r. (w USD)

s. 203

Tabela 13. Wskaźniki wzrostu inflacji w procentach

 s. 208

Tabela 14. Zatrudnienie w Polsce w 2008 r.

s. 210

Rys. 30. Ludność według płci i wieku w Polsce w 2008 r.

s. 211

Tabela 15. Ludność Polski w 2008 r.

s. 214

Rys. 31. Stopa bezrobocia w Polsce w 2008 r.

s. 220

Rys. 34. Budżet państwa na 2009 rok

s. 229 i 230

Deklaracja VAT 7

s. 231 w pierwszym akapicie od góry

   Stawka podatku dochodowego płaconego przez osoby prawne wynosi 19%.

s. 231 cały drugi i trzeci akapit

   Stawki podatku dochodowego od osób fizycznych z działalności gospodarczej i dochodów osobistych, pobieranego na zasadach ogólnych od 2009 r. wynoszą 18 i 32%.

   W ustawie skonstruowano tabelę podatkową, która ułatwia obliczanie podatku (tab. 21).

s. 232

Tabela 21. Skala podatku dochodowego w 2009 r.

 * Minimalną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za poprzedni kwartał.
** Składka w wysokości 9% wynosi 215,35 zł.

s. 233 cały przykład

s. 236 w drugim akapicie od góry

   Stopy procentowe składek na ubezpieczenie społeczne wynoszą:

» 19,52% podstawy wymiaru na ubezpieczenie emerytalne,

» 6,00% podstawy wymiaru na ubezpieczenie rentowe,

» 2,45% podstawy wymiaru na ubezpieczenie chorobowe

» 1,67% podstawy wymiaru na ubezpieczenie wypadkowe (dotyczy pracodawców zatrudniających do 9 pracowników)

s. 236 cały drugi akapit od dołu

   Do obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, ich potrącania, rozliczania oraz opłacania każdego miesiąca w ustalonym terminie zobowiązany jest płatnik składek (pracodawca lub prowadzący działalność gospodarczą). Jest on również zobowiązany do obliczania i rozliczania należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy w wysokości 2,45%, z którego wypłaca się zasiłki dla bezrobotnych, i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości 0,10%, z którego wypłaca się minimalne (gwarantowane przez prawo) świadczenia pracownikom, jeżeli pracodawca jest niewypłacalny. Na skutek wielu potrąceń od płacy brutto, płaca neto jest znacznie niższa niż płaca brutto, a na skutek wielu narzutów na płacę brutto, koszt pracy jest wysoki.

s. 237

Rys. 37. Narzuty i potrącenia od płac w zł w 2009 r.* 

*Od 1 stycznia 2009 r. minimalna płaca wynosi 1276 zł. Wyjątkiem jest wynagrodzenie dla osób rozpoczynających pracę, które w pierwszym roku zatrudnienia nie mogą zarabiać mniej niż 80% pensji minimalnej (czyli 1020,80 zł). 

s. 240

Tabela 22. Obroty handlu zagranicznego Polski w 2008 r. 

 s. 247 w akapicie – unia walutowa 

   Od 1 stycznia 2007 r. do unii walutowej przystąpiła Słowenia, od 1 stycznia 2008 r. Malta i Cypr, a od 1 stycznia 2009 r. Słowacja.

s. 255 zmiana tekstu w rys. 42 przy czterech ostatnich schodach wejścia Polski do UE

Źródło:
  Główny Urząd Statystyczny www.stat.gov.pl      Narodowy Bank Polski www.nbp.pl
  Ministerstwo Finansów RP www.mf.gov.pl          Mały Rocznik Statystyczny Polski 200. GUS. Warszawa

do góry