Od autorów
I. Integracja budowy i funkcji organizmu człowieka
  1. Komórka jest elementarną jednostką życia
      Błona komórkowa oddziela wnętrze komórki od środowiska zewnętrznego
      Cytoplazma jest strukturą złożoną
      W komórce zachodzą różne procesy metaboliczne
  2. Ciało człowieka jest zbudowane z komórek zorganizowanych w tkanki
      Tkanka nabłonkowa pełni w organizmie różnorodne funkcje
      Tkanka łączna występuje w kilku odmianach
      Tkanka mięśniowa umożliwia ruch
      Tkanka nerwowa charakteryzuje się dużą pobudliwością
  3. Odpowiednio uporządkowane tkanki są zorganizowane w narządy i układy narządów
Streszczenie
Problemy do dyskusji
Zadania
II. Integracja i przepływ informacji  w organizmie człowieka
  1. Czucie, ruch i myśl - układ nerwowy
      Powstawanie i przepływ sygnałów nerwowych umożliwiają funkcjonowanie organizmu
      Komórka nerwowa jest strukturalną i czynnościową jednostką układu nerwowego
      Błona komórkowa ma właściwości elektryczne
      Łańcuchy neuronów tworzą funkcjonalną sieć
      Między komórkami odbywa się przekaz informacji 
      Ośrodkowy układ nerwowy przetwarza informacje
      Obwodowy układ nerwowy zapewnia przepływ informacji w organizmie
      Środowisko wewnętrzne organizmu jest regulowane przez układ nerwowy autonomiczny
      Czucie umożliwia kontakt informacyjny ze środowiskiem
      Czucie somatyczne zawdzięczamy receptorom rozmieszczonym w skórze i narządach ruchu  
      Narządy zmysłów kontaktują organizm z otoczeniem
      Spostrzeganie jest procesem, w którym uczestniczą miliony neuronów
      Ruchy ciała są kontrolowane i regulowane
      Świadomość i zachowanie są ze sobą ściśle związane
  2. Kontrola równowagi wewnętrznej drogą chemiczną - układ wewnątrzwydzielniczy
      Tylko określone komórki reagują na odpowiednie hormony
      Wydzielanie i transport hormonów podlegają regulacji
      Hormony działają precyzyjnie
      Hormony współdziałają ze sobą
      Kontrola wydzielania polega na hierarchicznym podporządkowaniu i sprzężeniach zwrotnych
Streszczenie
Problemy do dyskusji 
Zadania
III. Współdziałanie układów krwionośnego, oddechowego, wydalniczego i pokarmowego
  1. Układ krwionośny 
      Krew pełni w organizmie wiele ważnych funkcji
      Krew składa się z elementów komórkowych oraz osocza
      Grupy krwi są źródłem wielu informacji genetycznych i medycznych
      Skurcze serca tłoczą krew do naczyń krwionośnych, nadając jej jeden kierunek ruchu
      Układ wieńcowy zaopatruje serce w tlen i pożywienie
      Układ przewodzący zapewnia rytmiczną pracę serca
      Zapis czynności bioelektrycznej serca - EKG
      Powtarzające się rytmiczne skurcze serca są nazywane cyklem pracy serca
      Pracy serca towarzyszą również zjawiska akustyczne
      Naczynia krwionośne są przystosowane do pełnienia określonych funkcji
      Naczynia krwionośne tworzą krążenie krwi małe i krążenie krwi duże
      Ciśnienie wytwarzane w czasie skurczów serca wpływa na krążenie krwi w naczyniach krwionośnych
      Nadciśnienie krwi jest jednym z czynników ryzyka zawału serca
      W leczeniu serca nauka zrobiła duże postępy
  2. Układ limfatyczny pozostaje w ścisłym związku anatomicznym i fizjologicznym z układem  krwionośnym
  3. Układ oddechowy i oddychanie
      Drogi oddechowe prowadzą powietrze do płuc
      Pobieranie i usuwanie powietrza jest nazywane wentylacją płuc
      Między powietrzem pęcherzykowym a krwią stale zachodzi wymiana tlenu i dwutlenku węgla
      Hemoglobina wiąże i transportuje tlen oraz część dwutlenku węgla
      Procesy oddechowe są regulowane i koordynowane
      Oddychanie komórkowe obejmuje szereg procesów biochemicznych, którym towarzyszy uwalnianie energii
      Oddychanie tlenowe
      Beztlenowy rozkład glukozy
      Czyste powietrze jest dla zdrowia tak samo ważne jak prawidłowe odżywianie
  4. Układ wydalniczy 
      W wyniku przemiany materii tworzą się również zbędne substancje
      Nerki składają się z milionów drobnych filtrów krwi
      Wytwarzanie moczu odbywa się przez filtrację krwi 
      Prawidłowe funkcjonowanie organizmu zależy od pracy nerek
  5. Skóra jest narażona na działanie wielu czynników
      Skóra pełni wiele ważnych funkcji
      Skóra zbudowana jest z naskórka, skóry właściwej i tkanki podskórnej
      Skóra bierze udział w regulacji temperatury ciała
      Układ krwionośny i układ limfatyczny. Streszczenie
Problemy do dyskusji 
Zadania
Układ oddechowy. Streszczenie
Problemy do dyskusji 
Zadania
Układ wydalniczy i skóra. Streszczenie
Problemy do dyskusji 
Zadania
IV. Odżywianie się człowieka
  1. Pokarm jest źródłem budulca i energii
      Główną funkcją odżywiania się jest zaspokojenie potrzeb energetycznych organizmu
      Ważną funkcją odżywiania się jest dostarczanie organizmowi niezbędnych substancji odżywczych
  2. W układzie pokarmowym odbywa się trawienie i wchłanianie pokarmów
      Działanie układu pokarmowego jest regulowane przez układ nerwowy i hormony
  3. Prawidłowe odżywianie się jest warunkiem zdrowia i elementem profilaktyki
      Dieta zrównoważona zawiera odpowiednio dobrane składniki
      Głodówki i diety odchudzające  powodują niedobory żywieniowe
      Zdrowy styl życia wspomaga kreatywność
      Dodatki do żywności wpływają na jej charakterystyczne cechy
      Zanieczyszczenia żywności są przyczyną wielu niebezpiecznych chorób 
      Nadużywanie leków może prowadzić do uzależnienia
      Alkohol jest silną trucizną układu nerwowego
  4. Żywność genetycznie zmodyfikowana wzbudza emocje
  5. Wadliwe żywienie jest przyczyną wielu chorób
Streszczenie
Problemy do dyskusji
Zadania
V. Układ narządów ruchu
  1. Kości należą do najbardziej wytrzymałych elementów organizmu
      Kość ulega ciągłej przebudowie
      Kości szkieletu łączą się w sposób nieruchomy lub ruchomy 
      Szkielet człowieka składa się z części osiowej oraz szkieletu kończyn
  2. Mięśnie są zbudowane z kurczliwych białek
      Znaczenie aktywności fizycznej
      Leczeniem wad i urazów narządów ruchu zajmują się ortopedia i chirurgia
Streszczenie
Problemy do dyskusji
Zadania
VI. Rozmnażanie się i rozwój człowieka
  1. Rozmnażanie się człowieka
      Żeńskie narządy płciowe są przystosowane do zaplemnienia i zapłodnienia
      Męskie narządy płciowe umożliwiają wytwarzanie plemników i przekazanie ich do dróg rodnych kobiety
      Wytwarzanie gamet nazywamy gametogenezą
      Zapłodnienie jest początkiem nowego życia
  2. Rozwój człowieka 
      Ciąża jest okresem prenatalnego życia człowieka
      Badania prenatalne umożliwiają urodzenie zdrowego dziecka
      Poród jest początkiem życia poza organizmem matki
      Aborcja oznacza przerwanie czegoś, co trwa
      Odpowiedzialne rodzicielstwo polega na świadomych wyborach
  3. Metody naturalnego planowania rodziny umożliwiają regulację poczęć
  4. Metody zapobiegania ciąży polegają na stosowaniu różnych środków antykoncepcyjnych
  5. Niepłodność można leczyć
  6. Chorób przenoszonych drogą płciową można uniknąć
  7. Rozwój człowieka przebiega fazowo
Streszczenie
Problemy do dyskusji 
Zadania
Literatura
Indeks

Do wszystkich rozdziałów podręcznika przygotowano na płycie 50 tematów uzupełniających, uszczegóławiających i poszerzających wiedzę. Zebrano obszerny materiał multimedialny i interaktywny, tj. blisko 20 animacji (np. cykl pracy serca, krążenie krwi małe i krążenie krwi duże, zastawki serca, zastawki żylne), filmy (np. USG, filmy instruktażowe z ratownictwa), zdjęcia (np. z okresu prenatalnego i postnatalnego rozwoju dziecka), wiele ilustracji (np. ciekawe złudzenia optyczne) i tabel interaktywnych (kalkulator BMI, czy dzisiaj odżywiałeś się prawidłowo?), a nawet efekty dźwiękowe (np. zdrowego i chorego serca, płuc, dźwięki o różnej częstotliwości, koncert stereofoniczny). W wielu tematach umieszczono dodatkowe ciekawostki. Dużym działem tematycznym są Układy narządów, w którym za pomocą 70 ilustracji i wielu animacji przedstawiono 11 układów narządów. Przy każdej ilustracji można wyłączyć opis. Szczególnie obszernie zostało opracowane ratownictwo i pierwsza pomoc w nagłych wypadkach. Opisano m.in. 28 urazów ciała, słownik pierwszej pomocy, telefony alarmowe. Całość dopełniają filmy instruktażowe, zdjęcia, rysunki. Duże udogodnienie to spis ponad 90 przydatnych adresów stron WWW oraz katalog multimediów (spis 48 animacji, filmów i dźwięków). Dla nauczycieli przygotowano 20 rysunków do wydrukowania jako foliogramy.

Kliknij, aby zobaczyć powiększony obraz

Pomoc techniczna dla użytkowników płyty