Spis treści
Wstęp
1. Osobowość ucznia gimnazjum a twórczość plastyczna
2. Program nauczania - analiza
3. Konstrukcja programu
4. Podręcznik pt. Piękno wokół nas dla klas gimnazjalnych
5. Wykorzystanie podręcznika na lekcjach wiedzy o plastyce i sztuce
6. Czytanie dzieła sztuki
7. Planowanie pracy
8. Inspiracja kolorystyczna na temat Drzewo
9. Martwa natura - ćwiczenie kompozycyjne i kolorystyczne
10. Teatr lalkowy
11. Kamienie (nie tylko do rzeźbienia)
12. Jak wykorzystać CD-ROM Piękno wokół nas (temat do pobrania - format pdf)
13. Scenariusze lekcji
13.1. Interpretacja motywu z natury
13.2. Grafika użytkowa: Ilustrowany plakat-reportaż z wycieczki do zabytku architektury sakralnej
14. Sprawdzian wiedzy o plastyce
15. Sprawdzian wiedzy o sztuce
Bibliografia
Wstęp
Program nauczania i podręcznik Piękno wokół nas zawierają wiedzę i wskazówki potrzebne do prowadzenia zajęć o sztuce z uczniami klas gimnazjalnych. Poradnik jest dla nauczyciela uzupełnieniem tych pozycji, a omawiane w nim problemy można traktować jako inspirację dla uczącego i wzbogacenie materiałów teoretycznych i praktycznych. Ma on pomagać w przygotowywaniu atrakcyjnych lekcji, w rozwiązywaniu trudnych zagadnień plastycznych i w przeprowadzaniu zajęć z młodzieżą według własnych pomysłów.
Na początku musimy sobie odpowiedzieć na pytanie, co chcemy osiągnąć przez nauczanie tego przedmiotu. Ponieważ nie wszyscy uczniowie są tak samo uzdolnieni, nauczyciel nie może od wszystkich oczekiwać dzieł; często musi go zadowolić poprawne rozwiązanie problemów plastycznych zawartych w danym ćwiczeniu. Zadaniem nauczyciela jest pobudzanie wyobraźni ucznia, uczenie patrzenia i spostrzegania, uwrażliwianie na zjawiska wizualne w życiu codziennym oraz w sztuce. Nie wszyscy zostaną twórcami, ale każdy może prawidłowo wykonać zadanie praktyczne i nauczyć się dziejów sztuki.
Kanony piękna i kryteria oceny dzieł sztuki zmieniały się w przeszłości w zależności od wielu czynników. Artyści spełniali zamówienia zleceniodawców, pracując według zasad obowiązujących w danej epoce. Starożytni Grecy utożsamiali piękno z dobrem, uważali, że dobro nie może istnieć bez piękna widzialnego i słyszalnego.
W średniowieczu piękno zostało podporządkowane dobru, a sztuka – religii. Twórcy wybitnych nawet dzieł pozostawali anonimowi, gdyż artysta swoimi dziełami miał służyć Kościołowi i wielbić Boga. Dopiero w renesansie człowiek-artysta zyskał uznanie w oczach władców i społeczeństwa, nabrał pewności siebie i poczucia własnej wartości. Mógł narzucić innym swój własny sposób widzenia i własne reguły sztuki.
Specyficzną rolę spełniała sztuka polska w okresie zaborów. Polskim artystom przyświecały hasła patriotyczne – w swoich dziełach sławili oni bohaterów narodowych i utrwalali narodową tradycję, podtrzymywali rodaków na duchu i kultywowali dążenia wyzwoleńcze. Polski artysta tego okresu czuł się zobowiązany do służenia ideałom i swoją twórczość podporządkowywał narzuconemu sobie patriotycznemu programowi.
Modernistyczne hasło „sztuka dla sztuki” zniosło odpowiedzialność artysty przed narodem; eksponowanie formy dzieła kosztem jego treści pociągnęło za sobą zmiany w odbiorze i ocenie ówczesnej sztuki.
Zadaniem nauczyciela prowadzącego zajęcia z plastyki jest przybliżanie uczniom pewnych pojęć, tak aby nie tylko dostrzegali wartość poszczególnych dzieł, ale także potrafili zaobserwować ewolucję zagadnień plastycznych na różnych etapach rozwoju sztuki ogólnoludzkiej.
Pomogą nam w tym lekcje teoretyczne oraz samodzielne działania plastyczne uczniów, które przewiduje program nauczania przedmiotu. Rysowanie, malowanie, modelowanie, ćwiczenie oka i smaku artystycznego, wszystko to pomaga lepiej zrozumieć twórczość artystów różnych dziedzin sztuki. W nauczaniu naszego przedmiotu od słowa mówionego często skuteczniejszy jest sam obraz, dlatego warto poświęcić czas lekcyjny na oglądanie albumów, pojedynczych reprodukcji, ilustracji czy filmów.
Podręcznik, któremu towarzyszy niniejszy poradnik, został zatytułowany Piękno wokół nas. W tytule tym zawarta jest zachęta do zwrócenia bacznej uwagi na nasze najbliższe otoczenie: na uroki przyrody, krajobrazu, architektury itp. Świetną do tego okazją powinny być dobrze przygotowane i zorganizowane wycieczki krajoznawcze, a także zwiedzanie muzeów, galerii sztuki i stałe odwiedzanie wystaw plastycznych. |