|
Wybrane pojęcia z miniencyklopedii prawnoorganizacyjnej Sto spraw szkoły
Wybrane pojęcia:
CYKL NAUCZYCIELSKIEGO DZIAŁANIA ZORGANIZOWANEGO
W teorii organizacji funkcjonuje pojęcie cyklu działania zorganizowanego. Działanie nauczyciela przybiera postać cyklu działania zorganizowanego, ponieważ nauczyciel organizuje uczenie się i inne rodzaje aktywności swoich uczniów, nadzoruje, kontroluje i ocenia. Oto opis struktury nauczycielskiego cyklu działania zorganizowanego:
| Treść poszczególnych etapów cyklu |
Wskaźniki sprawnego działania organizacyjnego nauczyciela |
| Sformułowanie, uświadomienie celów działania i ich wzajemnego stosunku |
nauczyciel potrafi uszczegółowić cele ogólne, operacjonalizuje cele, nadaje im racjonalną strukturę oraz zrozumiałą, motywującą (porywającą uczniów) postać językową |
| Planowanie działania, obmyślanie sposobów i środków dostosowanych zarówno do celów, jak i warunków, w jakich działanie będzie przebiegać |
nauczyciel potrafi zanalizować cele i przewidzieć wszystkie skuteczne sposoby działania swego i uczniowskiego, i to w odniesieniu do możliwości społecznej i warsztatowej, potrafi wykorzystać kreatywność, ciekawość uczniów w konstruowaniu planów |
| Pozyskiwanie i rozmieszczenie zasobów potrzebnych do wykonania planu i osiągnięcia celów |
nauczyciel i uczniowie dysponują koniecznym wyposażeniem (warsztatem), źródłami informacji, narzędziami, czasem na realizację planu itd. |
| Realizacja planu, tworzenie struktur organizacyjnych i wykonawczych (ludzie i ich zasoby) |
nauczyciel kieruje (wydaje polecenia, koordynuje) pracą uczniów, nadaje strukturę organizacyjną zespołowi uczniowskiemu i nadzoruje działalność uczniów, ingeruje w przypadku odstępstw od planu, stosuje różnego rodzaju motywowanie uczniów, pomaga i czuwa nad sprawnością działania |
| Kontrola realizacji planu, porównanie realizacji z celem, normą, wzorem, standardem |
nauczyciel potrafi trafnie ocenić stopień realizacji celów przez uczniów i ich zespoły, umie podjąć ewentualne decyzje korygujące lub naprawcze |
(...)
MEDIA W EDUKACJI
- to różnego rodzaju przedmioty, urządzenia i materiały, a także instytucje (radio, telewizja, Internet), które umożliwiają zdobywanie informacji lub przekazują informacje od nadawcy do odbiorcy w formie komunikatów skonstruowanych ze słów, obrazów i dźwięków. Media umożliwiają uczącym się wykonywanie również określonych czynności o charakterze intelektualnym i manualnym oraz komunikowanie się. Zgodnie z tą definicją do mediów zaliczamy: wszelkie materiały drukowane i obrazowe, modele, przeźrocza, foliogramy, nagrania magnetofonowe, programy telewizyjne, audycje radiowe, programy wideo, programy komputerowe, programy multimedialne, zasoby Internetu.
(...)
PROFILAKTYKA
Przez profilaktykę rozumiemy zapobieganie niekorzystnym, niebezpiecznym, szkodliwym czy wręcz tragicznym zjawiskom, procesom, stanom psychofizycznym w życiu ludzi, zwłaszcza rozwijających się dzieci i młodzieży.
Jak rozumieć szkołę jako całość, która programuje działania profilaktyczne? Po pierwsze, szkoła nie może swoją organizacją, działaniami i stosunkami w niej panującymi generować ewentualnych przyczyn zagrożeń dla prawidłowego rozwoju uczniów. Musi więc doprowadzić do wewnętrznego uzgodnienia wartości, jakie będą znajdowały się u podstaw wszelkich decyzji o działaniu szkolnej instytucji, które jednocześnie będą kryteriami najważniejszych decyzji, wyborów i rozstrzygnięć. Mało tego, organy kierownicze szkoły będą tych wartości przestrzegać jako fundamentu całej wspólnoty. Wartości takie zapisuje się w statucie szkoły, regulaminach jej organów i w programach jej działania. Po drugie, szkoła musi być także atrakcyjna dla wszystkich jej podmiotów; wtedy wiążą się z nią emocjonalnie, chcą w niej spędzać jak najwięcej czasu, pragną znaleźć w niej pole do popisu, wyżycia się, sukcesu indywidualnego i grupowego. Do takiej szkoły chce się przychodzić. Zaprzeczeniem byłaby szkoła typu "urząd". Innymi słowy: programy oferowane przez szkołę uczniom, nauczycielom i rodzicom powinny eliminować w zarodku wiele potencjalnych przyczyn ryzyka i zagrożeń. Szkołę tak zorganizowaną (system wartości) i zaprogramowaną (atrakcyjna oferta wypełnienia czasu) możemy nazwać szkołę z dobrze zaprogramowaną profilaktyką (znawcy nazywają to profilaktyką pierwszorzędową, a więc nakierowaną na osoby zdrowe, eliminującą większość przyczyn ewentualnych zagrożeń).
(...)
SZKOŁA INTEGRACYJNA
- to szkoła grupująca we wszystkich lub niektórych oddziałach uczniów pełnosprawnych i niepełnosprawnych. W oddziale integracyjnym na 15-20 uczniów znajduje się 3-5 wychowanków niepełnosprawnych. W szkole integracyjnej zapewnia się odpowiednie wyposażenie i oprzyrządowanie stanowiska pracy ucznia niepełnosprawnego oraz właściwe możliwości poruszania się po budynku, a także zatrudnia się nauczycieli specjalistów gwarantujących realizację programu uczniom niepełnosprawnym.
W oddziale integracyjnym pracuje jednocześnie dwóch nauczycieli. Dzieci niepełnosprawne kwalifikuje do szkół (oddziałów) integracyjnych poradnia psychologiczno-pedagogiczna. Główne rodzaje niepełnosprawności dzieci włączanych do oddziałów integracyjnych to: dziecko niepełnosprawne intelektualnie w stopniu lekkim i w stopniu głębszym, dziecko z zaburzeniami zachowania, dziecko słabo widzące, dziecko ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się, dziecko niedosłyszące.
(...)
ZESPOŁY NAUCZYCIELSKIE
Nauczyciele, oprócz uczestnictwa w pracy organów szkoły, takich jak rada pedagogiczna czy rada szkoły, funkcjonują także zespołowo w innych grupach nauczycielskich, powoływanych na mocy statutu przez dyrektora szkoły, lub w komisjach rady pedagogicznej, tworzonych na podstawie regulaminu rady albo doraźnych uchwał tego organu. Oto niektóre z takich zespołów.
Ramowe statuty szkół publicznych wprowadzają do struktury nauczycielskiej szkoły tzw. zespoły statutowe. Są to zespoły, których kompetencje mieszczą się w kategorii współkierowania szkołą, choć powołuje się je głównie do realizacji zadań wykonawczych, opiniodawczych, projektowych. Ogólnie materię organizacyjną takich zespołów regulują ramowe statuty szkół publicznych, np.:
1. Nauczyciele prowadzący zajęcia w danym oddziale tworzą zespół, którego zadaniem jest w szczególności ustalenie zestawu programów nauczania dla danego oddziału oraz jego modyfikowanie w miarę potrzeb.
2. Dyrektor szkoły może tworzyć zespoły wychowawcze, zespoły przedmiotowe lub inne zespoły problemowo-zadaniowe. Pracą zespołu kieruje przewodniczący powoływany przez dyrektora na wniosek zespołu. Ramowe zadania takich zespołów zapisuje się w statucie szkoły.
Różne zespoły nauczycieli mogą być tworzone jako regulaminowe czy doraźne komisje rady pedagogicznej, np. komisje wnioskowe, komisje projektujące uchwały rady, komisje organizujące wewnętrzne doskonalenie zawodowe itp.
|
|
